8 lipca wypada kolejna rocznica strajków, zorganizowanych przez zakłady zlokalizowane między innymi w naszym mieście. Zanim jednak opiszę ich przebieg, musimy cofnąć się o 7 dni wcześniej.

Otóż dniem poprzedzającym wybuch niezadowolenia społecznego był 1 lipca 1980 roku. Wtedy to władze PRL wprowadziły podwyżkę cen żywności w przyzakładowych państwowych bufetach. W związku z brakiem wzrostu płac, praktycznie tego samego dnia rozpoczęły się akcje protestacyjne pierwszych zakładów produkcyjnych. Strajk rozpoczęła WSK PZL- Mielec, Zakłady Mechaniczne URSUS w Warszawie czy też Sanocka Fabryka Autobusów „Autosan”. W każdym mieście znalazła się fabryka, która wyrażała swoje niezadowolenie z decyzji władz.

Jednakże największy oddźwięk tych poczynań był na Lubelszczyźnie. Rozpoczęło się w Świdniku. 8 lipca 1980 roku o godzinie 9.30 rozpoczęto strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik”.  Z godziny na godzinę pracę przerywały kolejne wydziały fabryki. Około południa zaczęto toczyć rozmowy z władzami, które długo nie przynosiły rezultatów. W międzyczasie Wojewódzka Komenda Milicji Obywatelskiej powołała komórkę, która miała zająć się rozpoznaniem nastrojów wśród pracowników. Pracę rozpoczęli również agenci SB. 11 lipca podpisano porozumienie na mocy którego wszyscy zatrudnieni dostali podwyżkę płac, a także zaopatrzyć fabrykę w artykuły mięsne. Strajk trwał 81 godzin, po czym pracownicy rozpoczęli przerwane zajęcia.

Prawie równocześnie ze Świdnikiem akcje protestacyjne zaczęły prowadzić załogi z Lublina. Już 9 lipca trwał strajk w Fabryce Maszyn Rolniczych „Agromet”. Następnego dnia objął swym działaniem 1200 osób. 14 lipca po podjętej przez dyrekcję rozmowie wszyscy przystąpili do pracy.

Strajkujące zakłady produkcyjne w Lublinie w dniach 8-25 lipca 1980 roku:

  1. Fabryka Maszyn  Rolniczych AGROMET
  2. Zakład Naprawczo-Produkcyjny Mechanizacji Rolnictwa
  3. Lubelskie Zakłady Naprawy Samochodów
  4. Fabryka Samochodów Ciężarowych
  5. Lubelska Fabryka Wag
  6. Stacja Obsługi Przedsiębiorstwa Państwowego „Polmozbyt”
  7. Lubelskie Zakłady Mięsne
  8. Lubelskie Zakłady Drobiarskie
  9. Przedsiębiorstwo Sprzętowo-Transportowe Budownictwa Rolniczego z siedzibą w Głusku
  10. Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania
  11. Fabryka Maszyn i Urządzeń Przemysłu Spożywczego „Spomasz”
  12. Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego „Lubgal”
  13. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne
  14. Polskie Koleje Państwowe
  15. Spółdzielnia Transportu Wiejskiego
  16. Lubelskie Zakłady Farmaceutyczne „Polfa”
  17. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska „Bursaki”
  18. Lubelskie Zakłady Zielarskie „Herbapol”
  19. „Transbud”, oddział w Lublinie
  20. Zakłady Przemysłu Motoryzacyjnego „Elektromot”
  21. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
  22. Przedsiębiorstwo Budowy Pieców Przemysłowych „Piecobudowa”
  23. Przedsiębiorstwo Sprzętu i Transportu Wodno-Melioracyjnego
  24. Zakłady Naprawcze Mechanizacji Rolnictwa
  25. Lubelskie Zakłady Piwowarskie
  26. Baza Sprzętu i Transportu Przedsiębiorstwa Przemysłu Mięsnego
  27. Zakłady Remontowe  Energetyki
  28. Lubelskie Przedsiębiorstwo Instalacji Sanitarnych
  29. Zakład Transportu Energetyki
  30. Wojewódzka Kolumna Transportu Sanitarnego
  31. Spółdzielnia Pracy „Spoina”
  32. Przedsiębiorstwo Elektryfikacji Rolnictwa
  33. Lubelskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego
  34. Odlewnia Żeliwa FSC
  35. Okręgowe Warsztaty Poczt i Telekomunikacji
  36. Przedsiębiorstwo Produkcji Betonów
  37. Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców „Społem”
  38. Lubelskie Przedsiębiorstwo Elementów Budowlanych
  39. Komunalne Przedsiębiorstwo Robót  Instalacyjnych
  40. Przedsiębiorstwo Spedycji Krajowej
  41. Spółdzielnia Pracy „Bajka”
  42. Centrostal Lublin
  43. Lubelskie Zakłady Przemysłu Skórzanego
  44. Spółdzielnia Pracy „Współpraca”
  45. PKS Lublin
  46. Spółdzielnia Pracy Galanterii Skórzanej „Asko”
  47. Zakład Elektrotechnicznej Techniki Obliczeniowej
  48. Wytwórnia Urządzeń Komunalnych „WUKO”
  49. Zakłady Transportu i Maszyn Drogowych
  50. Elektromontaż
  51. Komunalne Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Drogowe
  52. Przedsiębiorstwo Instalacji Elektrycznych
  53. Komunalne Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane nr 2
  54. Kombinat Budowlany
  55. Lubelskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej
  56. Okręgowe Przedsiębiorstwo Surowców Wtórnych
  57. Miejskie Zakłady Gazownicze
  58. Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę „Wodrol”
  59. Centrala Materiałów Budowlanych
  60. Miejski Zarząd Dróg i Mostów
  61. Lubelskie Przedsiębiorstwo Handlu Sprzętem Rolniczym „Agroma”
  62. Zakłady Meblarskie Spółdzielni Pracy
  63. Zakład Chemiczny „Permedia”
  64. Cukrownia Lublin
  65. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych
  66. Zakład Odczynników Chemicznych
  67. Przedsiębiorstwo Transportowo-Sprzętowe Łączności nr 6
  68. Przedsiębiorstwo Elektryfikacji i Technicznej Obsługi Rolnictwa „Eltor”
  69. „Elbud” Lublin
  70. „Infograf” Lublin

Żródło:

Stąd ruszyła lawina. Region Środkowowschodni NSZZ Solidarność 1980 – 1989, pod red. Piotra Pawła Gacha, Lublin 2006.

 

historyk, miłośnik historii Lublina. web-developer