Początki ruchu równouprawnienia kobiet w Lublinie oscylują wokół 1901 roku. Wówczas to powstało Koło Pracy Społecznej Kobiet, które działało nielegalnie. Do jego zadań należało m. in. prowadzenie tajnej szkółki elementarnej.

Przełom XIX i XX wieku to nie były czasy łatwe dla płci pięknej. Kobiety nie mogły piastować niektórych stanowisk, nie mogły też udzielać się politycznie, a nawet nie miały prawa głosu wyborczego. Dlatego wśród nich narastał bunt, który przerodził się w pracę organiczną na rzecz kształtowania nowych postaw. Proces ten trwał wiele lat, aż do osiągnięcia sukcesu w postaci chociażby uzyskania prawa wyborczego.

Wracając do naszego tematu, dopiero 1908 rok przyniósł na nasze lubelskie ziemie zalegalizowany Związek Równouprawnienia Kobiet Polskich. Była to filia warszawskiego Związku, która miała autonomię w podejmowaniu decyzji. Jego zebranie organizacyjne odbyło się 22 listopada 1908 roku w sali Towarzystwa Muzycznego.

Jego założycielkami były: Katarzyna Ankowska, Wacława Arciszowa, Jadwiga Bobrowska, Leonia Kocowska, Róża Surzycka i Maria Staniszewska.

W artykule „Kurjera” z 19 listopada 1908 roku czytamy:

Celem Związku jest uzyskanie równouprawnienia i swobód obywatelskich dla kobiet klas wszystkich…

a poza tym:

  • uzyskanie równouprawnienia kobiet z mężczyznami w prawie i postępowaniu cywilnym, w prawie publicznym i prawodawstwie pracy;
  • zniesienie ograniczeń prawnych w wykonywaniu zawodów i zajmowaniu urzędów przez kobiety;
  • obrona interesów zawodowych i polepszenie warunków pracy i bytu kobiet
  • rozwijanie wśród kobiet wzajemnej pomocy i solidarnej organizacji;
  • badanie naukowe wszystkich kwestii, będących w związku z równouprawnieniem kobiet i szerzenie zainteresowania się tą sprawą wśród społeczeństwa;
  • podniesienie ogólnego i fachowego wykształcenia dziewcząt i kobiet dorosłych;
  • reformy w higienie wychowania i pracy kobiet;
  • skupianie i organizowanie działalności społecznej kobiet w kierunku szerzenia o-światy, higieny publicznej, zwalczania niemoralności, reglamentacji prostytucji i alkoholizmu.

Aby sprostać tym celom Związek organizował odczyty, wykłady, konferencje, narady, zebrania, zjazdy, przygotowywał publikacje i ankiety. W swoich założeniach był bezpartyjny, zupełnie niezależny od stronnictw politycznych. Co ciekawe mogła do niego należeć każda osoba powyżej 18 r. ż., nawet MĘŻCZYZNA!

Przeczytaj także:  Jednodniówka o lubelskiej kobiecie

Jednakże najbardziej skupiono się na edukacji. Rozwijano świadomość kobiet o potrzebie równych praw. Zachęcano do samokształcenia w dziedzinie prawnej, higienicznej, przyrodniczej, społecznej itd.

22 listopada 1908 roku odbyło się walne zebranie założycielskiej w sali Towarzystwa Muzycznego. Poprzedził je odczyt p. Bojanowskiej pt. „Nowa Siła Społeczna”, który odbył się dzień wcześniej.

Źródło:

Związek Równouprawnienia Kobiet Polskich w Lublinie, [https://blog.teatrnn.pl/laboratorium-nn/zwiazek-rownouprawnienia-kobiet-w-lublinie/ – dostęp listopad 2020]

Kurjer, 1908 nr 266 [http://dlibra.umcs.lublin.pl/dlibra/plain-content?id=18396 – dostęp listopad 2020]

Podziel się

Tomasz Brzuszkiewicz

historyk, miłośnik historii Lublina. web-developer