Home » Archiwum » Artykuły » W czasie PRL-u (1944 - 1989) » Wydarzenia marcowe 68′ w Lublinie [FOTO]

Wydarzenia marcowe 68′ w Lublinie [FOTO]

Sprawa zdjęcia „Dziadów” w reż. Kazimierza Dejmka w Teatrze Narodowym w Warszawie odbiła się w naszym mieście dość szerokim echem. Szczególnie poruszone było środowisko akademickie, głównie UMCS-u i KUL-u.

5 i 6 marca pojawiły się apele o obronę wolności oraz pierwsze ulotki informacyjne. 10 marca rano doszło do emisji audycji Radia Wolna Europa z relacją wydarzeń w Warszawie. Dokonali tego prawdopodobnie dwaj studenci UMCS i WSR w jednym z akademików.

11 marca odbył się wiec studentów z inicjatywy m.in. Zbigniewa Fronczka, Stanisława Rogali, Stanisława Kierońskiego oraz Barbary Stępień i Agnieszki Fus. Zebrani pod Chatką Żaka wyrazili swoje poparcie dla studentów z Warszawy. Potem około 1000 studentów przeszło w kierunku centrum miasta. Skandowali hasła: Precz z cenzurą, Żądamy wznowienia Dziadów. W pobliżu KUL doszło do ich zatrzymania przez milicję i tzw. aktyw robotniczy. Zatrzymano 39 osób (m.in. 21 studentów KUL, 14 – UMCS).

Ulotka roznoszona przez studentów, zbiory IPN Lublin
Ulotka roznoszona przez studentów zbiory IPN Lublin
Zajścia na terenie miasteczka akademickiego zbiory IPN Lublin
Zajścia na terenie miasteczka akademickiego zbiory IPN Lublin
Aktyw robotniczy w akcji w tle akademik Amor zbiory IPN Lublin
Aktyw robotniczy w akcji, zbiory IPN Lublin
Aktyw robotniczy w akcji zbiory IPN Lublin
Aktyw robotniczy w akcji zbiory IPN Lublin

Kolejnego dnia ok. 300 osób przyszło na Plac Litewski domagać się uwolnienia zatrzymanych, ale rozeszli się na wezwanie milicji. Jak czytamy w Kurierze Lubelskim z 13 marca, aktyw robotniczy zbierał się tymczasem w zakładach pracy, w celu wypracowania stanowiska. Między innymi takie zebranie odbyło się w świetlicy zakładu nr 3 Lubelskiej Fabryki Wag. Poprowadził je I sekretarz komitetu Zakładowego PZPR, obywatel Jan Syganiec. Stanowisko robotników było oczywiście jednolite i zgodne. Sprawców zajść należało przykładnie ukarać. Na koniec wszyscy jednogłośnie przyjęli projekt listu do I Sekretarza KC PZPR Władysława Gomułki. Zapewnili w nim Towarzysza Sekretarza o swoim poparciu, a następnie wykazali, że studenci powinni niezwłocznie wrócić do swoich zajęć, a winni zajściom powinni ponieść surowe konsekwencje. Na tym przykładzie możemy wysnuć wniosek jak mogły wyglądać zebrania w innych zakładach.

13 marca na zorganizowanym oficjalnie wiecu w Chatce Żaka zebrało się ok. dwóch tysięcy studentów (Kurier Lubelski podaje ok. 1000) wszystkich wyższych uczelni Lublina. Jego organizatorem była Rada Okręgowa ZSP. Uchwalili oni rezolucję w której: żądali obiektywnych informacji w mediach, sprostowania tych nieprawdziwych o wydarzeniach w Lublinie, uwolnienia osób zatrzymanych i wycofania wobec nich zarzutów. Jednocześnie protestowali przeciwko antysemickim hasłom. Wiec obniżył narastające napięcie w Lublinie. Nie sposób jest też wspomnieć, że na owym wiecu wg Kuriera wypowiadali się studenci, którzy jak twierdzili nawet nie wiedzieli na jaką demonstrację i w imię czego idą. Poszli ze zwykłej ciekawości. I oczywiście można w to uwierzyć, bo takie przypadki dzieją się i dzisiaj. Ale należy też sobie uświadomić jakie stanowisko w tamtych czasach zajmowała prasa.

Przeczytaj także:  Pół wieku z Chatką „Żaka”

Tego dnia prasa lubelska nie szczędziła także osądów pod kątem studentów. W artykule „W niedobrej sprawie…” w Kurierze Lubelskim wypominano ileż to władza ludowa wykonała pracy dla dobrego bytu żaków, trudu w budowę biblioteki międzyuczelnianej. W relacjach z 11 marca, często jest podkreślane upojenie alkoholowe i agresja studentów i studentek. Młodzież ta wg dziennikarzy była totalnie niedouczona i znana z umiłowania do wszelakiej draki.

Serdecznie dziękuję Instytutowi Pamięci Narodowej w Lublinie za udostępnienie zdjęć.

Źródło:

Małgorzata Choma-Jusińska, Lublin [https://polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/marzec-1968/protesty/114233,Lublin.html – dostęp marzec 2021]

Kurier Lubelski, 1968 nr 62 [https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/76598/edition/77486/content – dostęp marzec 1968]

Kurier Lubelski, 1968 nr 63, [https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/76604/edition/77487/content?ref=struct – dostęp marzec 1968]

Podziel się

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Usługi programistyczne i graficzne (w przystępnych cenach) świadczy

Biuro REKLAMA

Najnowsza publikacja

Zobacz także:

Gwara m. Lublina

Słownik geograficzny

Almanach