Modernistyczna architektura Tadeusza Witkowskiego. Wybrane domy prywatne Lublina

Film „Wybrane domy prywatne. Różne lokalizacje. Lublin” to część większego projektu dokumentalnego poświęconego twórczości architekta Tadeusza Witkowskiego – jednej z najważniejszych postaci lubelskiego modernizmu. Produkcja ukazuje prywatne realizacje rozproszone w różnych dzielnicach miasta, zestawiając je z archiwaliami oraz komentarzem badaczy zajmujących się architekturą XX wieku.

To podróż przez mniej oczywiste zakątki Lublina – tam, gdzie wśród willowych ulic wciąż odnaleźć można kameralne, eleganckie formy międzywojennego modernizmu.

Architekt, który chciał widzieć Lublin „nowoczesnym i pięknym”

Tadeusz Witkowski urodził się w 1904 roku w Piaskach pod Lublinem. Ukończył gimnazjum Stefana Batorego, a następnie Wydział Budownictwa Wyższej Szkoły Przemysłowej w Krakowie. W 1926 roku rozpoczął pracę w Zarządzie Miasta Lublina, równocześnie studiując architekturę na Politechnice Warszawskiej.

Od 1929 roku prowadził własną pracownię projektową. Jego dorobek obejmuje:

• modernistyczne obiekty użyteczności publicznej,
• liczne wille i domy jednorodzinne,
• kościoły i realizacje sakralne,
• współprojektowanie Dzielnicy Uniwersyteckiej, w tym gmachu Biblioteki Międzyuczelnianej (ob. Biblioteka Główna UMCS).

Witkowski należał do grona architektów, którzy – wzorem polskiego modernizmu lat 30. – chcieli budować Lublin nowoczesny, jasny, funkcjonalny i otwarty na przyszłość. Jednocześnie cechowała go wrażliwość artystyczna i głęboka kultura – był kolekcjonerem malarstwa i sztuki użytkowej.

Trzeci film z serii poświęconej Witkowskiemu skupia się na jego prywatnych realizacjach: willach i domach jednorodzinnych rozrzuconych po Lublinie. To nie tylko przegląd architektury, lecz także opowieść o stylu życia, zmianach urbanistycznych i prywatnych historiach kryjących się za fasadami modernistycznych budynków.

W filmie wypowiadają się badacze i znawcy:

• ks. Józef Maciąg
• Hubert Mącik
• Krzysztof Przylicki
• Marcin Semeniuk
• Hubert Trammer

Ich komentarze pozwalają lepiej zrozumieć kontekst epoki oraz znaczenie Witkowskiego dla rozwoju miasta.

W produkcji wykorzystano archiwalne fotografie pochodzące ze zbiorów:

• Archiwum UMCS
• Muzeum KUL
• Muzeum UMCS
• Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego

To dzięki nim możliwe było zestawienie zachowanych obiektów z dawnymi ujęciami, często pokazującymi pierwotny zamysł architekta.

Ważną rolę odgrywa również muzyka – minimalistyczne, chłodne kompozycje Michała Zygmunta z albumu „Zimno”, budujące atmosferę skupienia i nostalgii.

Film zrealizowano w ramach stypendium Prezydenta Miasta Lublin, a jego partnerem jest inicjatywa Modernizm w Lublinie, popularyzująca wiedzę o międzywojennej architekturze miasta.

Seria dokumentalna nie tylko odsłania dorobek Witkowskiego, ale także wpisuje się w szerszy nurt zainteresowania modernizmem w Polsce – architekturą, która dopiero dziś w pełni odzyskuje należne jej miejsce.

Źródło:

ATV