Ziemia łkała – odkrycie ludzkich szczątków podczas prac budowlanych przy ul. Pogodnej

Podczas robót ziemnych prowadzonych w 1988 roku przy ul. Pogodnej w Lublinie robotnicy natrafili na ludzkie kości. Odkrycia dokonano podczas przenoszenia stojącej tam kapliczki, kolidującej z wznoszonym budynkiem spółdzielni mieszkaniowej „Kolejarz”. Operator koparki, wykonując rutynowe zagłębienie łyżki, zauważył w ziemi fragmenty szkieletu.

Na miejsce wezwano kierownictwo budowy, a następnie funkcjonariuszy MO i przedstawicieli Wydziału Dochodzeniowego. Teren zabezpieczono, a prace wstrzymano. Kolejne oględziny potwierdziły, że w ziemi spoczywała większa liczba osób — odnajdywano kolejne czaszki, w tym niektóre z widocznymi ubytkami wskazującymi na rany postrzałowe. Wśród znalezisk znajdowały się także zniszczone przedmioty codziennego użytku: resztki odzieży, butów, elementy skórzane, uszkodzone zegarki oraz drobna biżuteria. Natrafiono również na monety o nominałach stosowanych przed II wojną światową.

Odkrycie natychmiast wzbudziło duże zainteresowanie okolicznych mieszkańców, którzy zaczęli gromadzić się przy wykopie. Według relacji świadków, część osób próbowała zbliżać się do szczątków, inni obserwowali sytuację z dystansu, poruszeni skalą znaleziska.

W kolejnych godzinach ujawniono następne warstwy przedmiotów i kości. W materiałach tekstylnych natrafiono na fragmenty dokumentów — z zachowanymi symbolami i pieczęciami jednoznacznie wskazującymi, że ofiary były pochodzenia żydowskiego.

Relacje mieszkańców dzielnicy potwierdziły, że w okresie okupacji niemieckiej na tym terenie funkcjonowało przejściowe getto, do którego kierowano ludność żydowską przed wywózkami na Majdanek. Według wspomnień najstarszych lokatorów getto obejmowało obszar od okolic dzisiejszej ul. Pogodnej aż po teren obecnego Majdanu Tatarskiego. Ludzie przetrzymywani byli tam w barakach i zajętych domach.

Świadkowie wspominali również o kolumnach prowadzonych przez niemieckich żołnierzy w stronę obozu. Wielu z tych, którzy znaleźli się w getcie, zostało zamordowanych na miejscu lub w czasie transportów. Niektórym udawało się ukryć, lecz każda próba udzielenia im pomocy niosła za sobą groźbę natychmiastowej egzekucji.

Po zabezpieczeniu znaleziska przeprowadzono wstępne oględziny medyczno-sądowe. Specjaliści potwierdzili, że szczątki należały do osób dorosłych oraz kilkorga dzieci. Odkrycie jest kolejnym potwierdzeniem tragicznej historii okolicy i wskazuje, że w miejscu dzisiejszej zabudowy mogą znajdować się pozostałości po wydarzeniach z okresu Zagłady.

Źródło:

Kurier Lubelski, R. 32 nr 76 (19 kwietnia 1988)