W październiku 1929 roku „Głos Lubelski” opublikował tekst poświęcony kościołowi powizytkowskiemu w Lublinie, przygotowany w związku z prowadzonym wówczas remontem świątyni. Autor przedstawił krótki rys historyczny obiektu, opisał jego pierwotny wygląd oraz zwrócił uwagę na zmiany wprowadzone w kolejnych stuleciach. Artykuł zawierał także uwagi dotyczące kierunku planowanej restauracji kościoła.
Autor przypominał, że właściwa nazwa obiektu brzmi kościół Matki Boskiej Zwycięskiej. Świątynia miała powstać jako votum dziękczynne za zwycięstwo pod Grunwaldem i Tannenbergiem. Po ukończeniu budowy, w 1426 roku, kościół wraz z przyległymi zabudowaniami został przekazany zakonowi Brygidek.
W XIX wieku zakon ten uległ kasacie, a kościół i klasztor przejęły siostry Wizytki. Po powstaniu styczniowym gmachy klasztorne zostały skonfiskowane przez władze rosyjskie, natomiast kościół oddano pod zarząd duchowieństwa świeckiego. W czasie powstania artykułu właścicielkami klasztoru były siostry Urszulanki.
Tekst zwracał uwagę, że pierwotny wygląd kościoła różnił się od stanu współczesnego autorowi. Fasada, utrzymana w stylu gotyku kazimierzowskiego, posiadała przystawkę kruchtową oraz wysokie okno łukowe. Taki układ był widoczny jeszcze na sztychu Brauna z 1618 roku. Wieża, obecna w 1929 roku, została określona jako dodatek powstały w wyniku przeróbek z XVIII wieku.
Również wnętrze świątyni uległo zmianom. Nawa główna miała być pierwotnie wyższa i ozdobiona freskami. Do czasów autora zachowało się stare sklepienie ze śladami pierwotnych malowideł. Spośród zabytków pochodzących z okresu erygacji kościoła przetrwał jedynie obraz przedstawiający św. Brygidę. Z późniejszego okresu pochodziły renesansowe stalle i ławki.
Według artykułu dawne ołtarze zostały sprzedane ojcom dominikanom. W ich miejsce w kościele znajdowały się inne, dębowe ołtarze, które – zdaniem autora – nie odpowiadały stylistycznie wnętrzu. W związku z rozpoczętą restauracją kościoła autor postulował przywrócenie elementów dawnego układu architektonicznego, w tym środkowego wejścia z przystawką i górnym oknem, a także zastąpienie ołtarzy tryptykami i odpowiednimi świecznikami.
W tekście pojawiła się również sugestia ustalenia losów dawnych ołtarzy i próby ich odzyskania lub wykonania nowych, utrzymanych w odpowiednim stylu. Autor zwracał uwagę, że przy takim remoncie możliwe byłoby uzyskanie subsydiów rządowych na rekonstrukcję i konserwację zabytku.
/
Na zakończenie podniesiono kwestię nazwy świątyni. Przez kilka stuleci była ona znana jako kościół Brygidek lub Brygidkowski i – zdaniem autora – taka nazwa powinna zostać przywrócona, zgodnie z tradycją i wolą fundatora.
Źródło: „Głos Lubelski”, pismo codzienne, R. 16, nr 289, 22 października 1929.
Dodaj komentarz