Dalsze części kalendarzy historyczno-politycznych określonych prawideł już nie mają. Są tutaj artykuły dotyczące sposobów obliczania czasu, ogólne informacje o chronologii i astronomii. Artykuły jednak w każdym kolejnym numerze innych zagadnień dotyczą i nie są powtarzane. W kalendarzu z 1740 artykuł „Informacje kosmologiczne o sferze świata” umieszczono, w którym opisywano biblijne stworzenie świata, określano czym jest dusza, ale również jest tam bogata część dotycząca zmysłów człowieka. Pod koniec znajduje się podrozdział „O cudach na świecie”, w którym możemy przeczytać chociażby o dziwnych zwierzętach, które narodziły się w jakimś kraju. Całość kończy się artykułem „O znakach poprzedzających koniec świata”. Można więc powiedzieć, że część „O cudach na świecie” jest swoistym wprowadzeniem do tematu symboli, które nadejście końca świata stwierdzają.

Drugim rodzajem kalendarzy były kalendarze polityczne. Dwa pierwsze, do których dotarłem, czyli z roku 1742 i 1743 w takim samem formacie jak kalendarze polityczno-historyczne były wydane. Wydanie z roku 1746 przypomina już dzisiejsze kalendarze kieszonkowe i taki format do końca się utrzymuje.

Kalendarze te drukowane były według podobnego schematu, na początku umieszczano kalendarium ze świętymi na każdy dzień, dalej znajdowały się Ewenta lub wykaz monarchów europejskich, dostojników kościelnych oraz świeckich urzędników w Polsce urząd swój sprawujący. Kolejność jednak była zamienna. Pod koniec lub w środku umieszczano przeważnie jeden artykuł na tematy przeróżne.

Dwa pierwsze kalendarze, czyli z lat 1742-1743 różnią się od kolejnych. Część z samym kalendarzem jest znacznie bardziej rozbudowana i przypomina trochę znaną z kalendarzy polityczno-historycznych. Jednakże nowością jest podawanie patrona na każdy miesiąc wraz z jego historią. Praktycznie wszyscy święci jako męczennicy byli przedstawiani.

Opis wydarzeń z poprzedniego roku również został zmieniony, podzielono je na wydarzenie z Europy i Polski, można powiedzieć, że ta część opisuje wydarzenia polityczne. W kalendarzu z 1743 co ciekawe dalej znajdujemy informacje o narodzinach dzieci magnatów, małżeństwach oraz śmierci i pogrzebach znanych osób. Dalej opisywane są przypadki nieszczęśliwe, w kalendarzu z 1742 opisano rzekome zabójstwo Piotra III przez Katarzynę II.

Przeczytaj także:  O Górce Dominikańskiej na rycinie Gierymskiego

Następnie wymieniano urzędników: wojewodów lubelskich, kasztelanów lubelskich, prezydenta Trybunału Lubelskiego, marszałków Trybunału Lubelskiego, komisarzy, deputatów, oraz urzędników urzędowskich. W kalendarzu z 1742 znajduje się rozdział z podziałem Polski na dekanaty i informacją ile parafii funkcjonuje w każdym z nich.

W Kalendarzu z 1743 znajduje się artykuł o historii Lublina, czasy średniowieczne opisujący. O tym jak wybudowano donżon przez Daniela Halickiego, czy jak to prawo magdeburskie Lublinowi nadano. Jest również opis herbu Lublina i wójtowskiego półkozła. Opisane są również sejmy lubelskie oraz wymienione są wszystkie kościoły wraz z ich historią.

Lubelscy jezuici w każdym z wydań umieszczają informacje z Kuriera Polskiego, na którego się powołują o tym w jakie dni odchodzi poczta z Lublina do różnych miast i kiedy z każdego miasta przychodzą listy do naszego grodu.

Dalsze kalendarze są już schematyczne, ze względu na mniejszy format również mniej informacji zawierają. Na początku znajduje się kalendarz ze świętymi na dany dzień oraz wschodami i zachodami słońca i księżyca, wymienieni są monarchowie wraz z klerem oraz świeckimi urzędnikami, w tym też z Ziemi Lubelskiej. Opisane są również wydarzenia z Europy i świata, oprócz wydania z 1746. I tak chociażby w 1747 znajdujemy informacje o tym jakie książki lubelscy jezuici drukują, a także jakich książek uczniowie kolegium jezuickiego używali. W 1757 roku opisano najważniejsze wynalazki, a za najważniejszy z nich jezuici uznali druk, w tym też roku znajduje się obszerny artykuł na temat odpustu zupełnego zwanego Jubileuszem.

W 1758 znajdujemy artykuł, który wszystkie prowincje opisuje, na jakie podzielona jest Ameryka Północna, zarówno część francuska, hiszpańska jak i angielska. Opisane są również główne miasta, jak wyglądają i czy znajdują się w nich jakieś manufaktury.

W 1757 wydano dwa rodzaje kalendarzy politycznych, w jednym z nich zmienia się zupełnie koncepcja spisywania wydarzeń z poprzedniego roku, która będzie kontynuowana aż do końca wydawania kalendarzy. Nie widzimy już dat dziennych, lecz informacje stają się coraz bardziej zmieszane. Całość opowieść przypomina, dzieloną tematycznie lub państwami. Jednakże więcej wiadomości kulturalnych i naukowych tutaj można znaleźć, tak jak otwarcie jakiejś szkoły w europejskim mieście.

Przeczytaj także:  Wędrówka po XIX wiecznym Lublinie - praca zbiorowa

W ostatnim kalendarzu z 1762 roku znajduje się komput wojska koronnego, w którym wszystkie chorągwie wraz z ich dowódcami i stanem liczebnym wymienia się.

Piotr Celiński

Miłośnik kolei, lublinianin, historyk.

Podziel się
Jeżeli podobał się Tobie ten post, proszę

Postaw mi kawę na buycoffee.to

Pozwoli mi to nadal rozwijać ten portal.