Z dzisiejszą dzielnicą Tatary związana jest niezwykła legenda. Wiadomo, że pierwsza wzmianka o nazwie pochodzi z 1464 roku, kiedy to jest ona wymieniana jako osiedle należące do starostwa lubelskiego. Jednakże zarówno przekaz ludowy jak i fakty historyczne mówią, że początki wsi były zgoła inne. Otóż tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie mówi, że Tatary powstały w XIV wieku po bitwie z Tatarami (1341 r.), kiedy to rozbili oni na tych terenach swoje namioty. Inny przekaz mówi o tym, że dzisiejszą nazwę dzielnicy zawdzięcza się osiadłej tutaj ludności tatarskiej za czasów Władysława Jagiełły.

W XIX wieku wieś stanowiła już własność prywatną. Od dawna istniały tutaj odkrywkowe kopalnie kamienia budowlanego, którego wydobywanie było objęte specjalnymi przywilejami. Jeszcze na początku XX w. było tutaj wypalane wapno posiadające właściwości cementujące.

W miejscu zwężania się doliny Bystrzycy, od dawien dawna istniała przeprawa, na której spotykały się główne szlaki komunikacyjne przechodzące przez Lublin z Litwy i Rusi. W dolinie rzeki, w miejscach gdzie rozlewiska wodne uformowały wielkie zbiorniki od dawna lokowane były młyny. Najstarsze wzmianki o młynach na Tatarach sięgają czasów lokacji miasta. Wiadomo, że w 1532 roku istniała tutaj papiernia.

Jako dzielnica miejska, Tatary zaczęły rozwijać się z początkiem XX wieku. Przebiegająca tutaj linia kolejowa sprzyjała lokalizacji przemysłu. Szczególnie dotyczy to terenów ulicy Łęczyńskiej i Turystycznej. Już od końca XIX wieku wzdłuż ul. Łęczyńskiej budowano składy towarów. Dalsza rozbudowa następowała w pierwszych latach XX wieku. W 1908 roku powstał tutaj żelbetowy most na rzece Bystrzycy, kaflarnia, betoniarnie oraz huta szkła. W 1916 roku władze zaborcze przyłączyły Tatary do miasta.

W 1925 roku zlokalizowano tutaj rzeźnię miejską. W okresie PRL-u istniała tutaj tzw. fabryka domów, duża chłodnia, fabryka odczynników chemicznych oraz olbrzymi zakład odlewni żelaza Fabryki Samochodów Ciężarowych. To właśnie powstanie FSC miało ogromne znaczenie dla rozwoju budownictwa mieszkaniowego Tatar w okresie powojennym.

Fabryka Samochodów Ciężarowych, elektrociepłownia na Tatarach.
Fabryka Samochodów Ciężarowych, elektrociepłownia na Tatarach.

Bibliografia:

I.Kowalczyk, Zwiedzamy Lublin- Przewodnik, Lublin 2011.

H. Gawarecki, Cz. Gawdzik, Lublin i okolice, Warszawa 1980.

[Fotografia] H. Gawarecki, Lublin. Krajobraz i architektura, Warszawa 1964 [http://bc.wbp.lublin.pl – dostęp czerwiec 2015]

Tomasz Brzuszkiewicz

historyk, miłośnik historii Lublina. web-developer